‘De waarheid zal me bevrijden’ uit 2022 is het autobiografische verhaal van Alejandra Ortiz. Ortiz is een trans vrouw die uit Mexico vluchtte en in Nederland vrijheid en veiligheid zocht. Dat heeft ze gevonden, getuigt ze in haar boek. “In Nederland heb ik eindelijk geleerd wat vrijheid is.”

Het boek beschrijft hoe Alejandra opgroeide in een klein dorp in Mexico. Door armoede gedreven verkocht ze al op haar dertiende haar lichaam. Ze ontdekte dat ze transgender was, maar dat het niet veilig voor haar was. Ze ging naar de Verenigde Staten, en kwam in 2015 aan in Nederland.

Het boek is een dagboekachtig verslag van de jaren in een azc in Echt, in Limburg. Ze kijkt ook terug op haar leven in Mexico en haar illegale verblijf in de VS.

Activiste

Ortiz zet zich in Nederland in voor een beter leven van trans personen, in het bijzonder voor trans personen van kleur – met of zonder papieren. Als activiste werkt ze aan transrechten en aan belangenbehartiging voor sekswerkers.

Ze doet dat onder meer in haar collectief Papaya Kuir. Dat is een steunpunt voor Latijns-Amerikaanse queer vluchtelingen. Ortiz was ook betrokken bij de oprichting van het T-Huis in Amsterdam, een plek die veiligheid biedt aan trans mensen.

Ortiz is dus activiste en schrijfster. Voor haar werk ontving zij de Winq Community Award 2023 en de Harper’s Bazaar Woman of the Year Award 2024. Ze schrijft nu onder meer voor het TRANS magazine. Haar tweede boek zal gaan over de verhalen van queer migranten.

Wat wij ervan vinden:

‘Lieve lezer’, schreef Alejandra Ortiz in het exemplaar dat ik voor me heb. ‘Ik hoop dat jij van dit boek gaat genieten, een boek dat ik met veel liefde heb geschreven.’ Het is opgedragen aan een aantal mensen uit de trans community. Zonder deze mensen, schrijft ze, ‘zou ik verloren zijn geweest.’

Gelukkig is dat niet gebeurd en heeft Ortiz in Nederland haar weg gevonden. En ze heeft een opmerkelijk boek geschreven. Met name omdat ze van binnenuit laat zien hoe het asielsysteem werkt. En dat er nauwelijks of geen ruimte is voor de echte verhalen van vluchtelingen. Ze laat zien hoe de regels fraude belonen en eerlijkheid bestraffen. En ze laat zien wat dat met haar doet, als trans vrouw.

Haar manuscript, geschreven in Engels en Spaans, kwam terecht bij schrijver en dichter Lieke Marsman. Het is in het Nederlands vertaald door journalist Simone Peek.

Het boek raakte me doordat het zo openhartig en persoonlijk is. Het is soms verdrietig, maar ook inspirerend. Hoe Ortiz weet door te zetten, ondanks de frustratie voor asielzoekers zoals zij die steeds maar weer hun verhaal moeten vertellen en mensen overtuigen. Tegelijk is het ook politiek, en heeft ze een duidelijk doel. Ze wil graag bijdragen aan een beter systeem voor vluchtelingen, en met name voor trans vluchtelingen.

Door: Alejandra OrtizTaal: NederlandsEAN: 9789048864966Jaar: 2022Waar te vinden: Boekhandel, bibliotheek en online verkoop

Thema's

Activisme Biografisch Confronterend Non-fictie Seksualiteit