Omslag met felgekleurde horizontale banden. Grote letters: OPTIMISTISCH, QUEER, HANDBOEK VOOR HARDERE TIJDEN. Auteur: MARTIJN KAMPHORST. Onderaan veel gekleurde blokjes met namen van bijdragers.
LezenBoek

Optimistisch queer handboek

De boodschap van Martijn Kamphorst, tot voor kort hoofdredacteur van Winq, en van de mensen die hij om zich heen verzameld heeft, is dat we samen sterker staan. De weerstand die we nu zien tegen de regenbooggemeenschap is niet nieuw. Maar, schrijft hij, ‘deze aanvallen slaan diepe deuken in (onze) mentale gezondheid’. Dit boek is bedoeld als tegengeluid. Juist nu is het volgens hem goed om optimistisch te blijven, positieve verhalen over de community te lezen en ons op te trekken aan alle bemoedigingen in dit boek.

De essays en bemoedigingen komen van mensen uit de hele lhbtqi-gemeenschap en hun bondgenoten. Van schrijvers en tv-makers zoals Thorn de Vries, Pim Lammers, Valentijn Hoogenkamp, Ludwig Volbeda en Sinan Can. Zij geven, aldus Kamphorst, mensen die de moed dreigen te verliezen steuntjes in de rug en ze bieden hen hoop en handvatten. Ze geven waardevolle inzichten; ‘een schittering voor wie het licht niet meer ziet’.

Help elkaar

In veel bijdragen zitten uitspraken waar je misschien iets aan hebt. ‘Wij redden dit omdat we het altijd al hebben gered’, schrijft de Belgische mensenrechtenverdediger Rémy Bonny. ‘En omdat jij nu deel bent van die strijd.’ ‘Omarm je zachtheid’, adviseert schrijver Adriaan van Dis.

‘Wees een bondgenoot (als je zelf niet lhbtqia+ bent) en steek je nek uit’, aldus sociaal wetenschapper Linda Duits en theatermaker Barnaby Savage in een gezamenlijk stuk. ‘Maak je kenbaar aan elkaar: glimlach als je een mede-queer ontwaart op straat of in het ov. Zie elkaar, spreek elkaar, strooi met complimenten over iemands lach, kleding of energie. Durf onderling kwetsbaar te zijn en straal naar de buitenwereld zelfverzekerdheid uit. Help elkaar veilig te blijven. Ga naast elkaar staan, en waar mogelijk voor elkaar.’ Want, besluiten ze, als wij elkaar verliezen, hebben zij (de pesters, de haters) gewonnen.

Rémy Bonny wijst erop dat queerhaat geen toevallige emotie is, maar een politieke strategie. Hij zag in Polen dat regeringen, denktanks en religieuze lobby’s queers aan de zijlijn plaatsen om bepaalde doelen te bereiken. ‘Wij worden niet alleen aangevallen omdat we queer zijn, maar omdat we een bedreiging vormen voor de ambities van autoritaire leiders.’

Het betere verhaal

Freya Terpstra schrijft over desinformatie, haar expertise als onderzoeker, en wat we daartegen kunnen doen. ‘De kern van het extreemrechtse verhaal is angst. Ons verhaal daarentegen is er een van hoop en solidariteit met iedere medemens.’ We hebben dus gewoon het betere verhaal, schrijft ze. Maar we zouden dat verhaal beter kunnen brengen. Terpstra noemt als voorbeeld de New-Yorkse burgemeester Zohran Mamdani die mensen laat voelen dat ze deelnemen aan iets moois.

Deelnemen aan iets groters, dan kom je vanzelf ook bij de Mexicaanse auteur en community-builder Alejandra Ortiz, sinds 2015 in Nederland. Zij is sinds de oprichting ervan in 2019 betrokken bij het Transhuis in Amsterdam. Een safe space waar, aldus burgemeester Femke Halsema, nu zelfs vluchtelingen uit de Verenigde Staten worden opgevangen. ‘Vind jouw mensen’, schrijft Ortiz. ‘Eén enkele stem kan genegeerd worden, maar een heel koor aan stemmen van verschillende kanten die allemaal dezelfde verandering eisen, kan onmogelijk terzijde worden geschoven.’

Wat wij ervan vinden:

Het ‘Optimistisch queer handboek voor hardere tijden’ wil laten zien dat er uit de queer-wereld ondanks discriminatie en tegenwerking veel mooie en goede dingen komen. Het wil steun en support bieden voor als je de moed dreigt te verliezen als er weer een haatbericht binnenkomt of politici de regenbooggemeenschap aanvallen.

Misschien is dit dan niet een boek dat je in één ruk uitleest. Het verdient een plaatsje op een plek waar je het af en toe oppakt zodra je wel even een bemoediging kunt gebruiken. Het is dan goed om je te realiseren dat we met velen zijn, dat we elkaar vast moeten houden en dat we samen weerbaarder zijn.

Sommige bemoedigingen zullen je misschien meer aanspreken dan andere, maar dat maakt niet uit. Je vindt altijd wel iets. In een gedicht van schrijver Pim Lammers bijvoorbeeld, mooie woorden van tv-maker Sinan Can, het lijstje (over wat ze fijn vindt aan intersekse) van theatermaker Marleen Hendrickx of de tekst van illustrator en schrijver Ludwig Volbeda.

Tekst Ton van den Born

Door: Martijn Kamphorst en anderenTaal: NederlandsEAN: 9789493374416Jaar: 2026Waar te vinden: Boekhandel, bibliotheek en online verkoop

Credits

Branding & design Cheerleader.studio

Website development Digitmind.nl

Fotografie headers: Tengbehkamara.com