Een hand houdt een roze potlood en tekent een vinkje in een vakje met een cirkel en pijl. Naast het vakje staat Anders, namelijk geschreven. Links zijn twee gevinkte vakjes met gendertekens. In de hoek staat het logo van BNNVARA en npo luister.
LuisterenPodcast

Anders, namelijk

In de coming-of-age fictiepodcast ‘Anders, namelijk’ ontmoeten we jonge trans man Bram. Hij droomt van een baan als journalist, maar werkt vooralsnog in een Amsterdams koffietentje. Ook gaat hij regelmatig naar de genderpsycholoog om goedkeuring te krijgen voor zijn transitie. Daar wordt hij geconfronteerd met allerlei vragen: wat betekent het om man te zijn? En wie bepaalt dat eigenlijk?

Bram kan rekenen op de steun van zijn jeugdvriendin Iris en dispuutsvriendin Fred, met wie hij vaak uitgaat in de gaybar Exit. Ook zijn ouders in Twente staan achter hem, al weten ze niet altijd hoe ze dat het best laten blijken. En dan is er nog Bobbie, met wie Bram voorzichtig zijn eerste relatie sinds de start van zijn transitie aangaat.

Gaandeweg komt Bram erachter dat hij niet binnen de normatieve hokjes van mannelijkheid past en wil passen. Man zijn, zo zegt hij, is namelijk wat je er zelf van maakt.

‘Anders, namelijk’ is een fictieve podcast, maar gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Redacteur Boris Baan verwerkte zijn eigen ervaringen in de tien afleveringen van elk tien tot vijftien minuten. Daarover zei hij tegen podcastproducent BNNVARA:

“Dit is de podcast die ik vroeger zelf had willen horen. Ik weet uit eigen ervaring hoe belangrijk herkenning en verhalen van anderen kunnen zijn in een zoektocht naar je identiteit. Het is een bijzonder gevoel om een deel van jezelf terug te zien in iemand anders. Ik hoop ontzettend dat Bram dit ook voor iemand kan betekenen.”

Enkele trans en non-binaire acteurs spreken stemmen in, waaronder Nanoah Struik als Bram en Thorn de Vries als Brams ex-vriendin Amira. Het script werd geschreven door Maud Wiemeijer, de scenarioschrijver van webserie ANNE+, en de muziek komt van queer popicoon Froukje.

Wat wij ervan vinden:

Een van de sterkste punten van ‘Anders, namelijk’ is dat de podcast Brams transitie niet als rechttoe rechtaan presenteert. Het pad dat Bram bewandelt naar zijn eigen versie van mannelijkheid is hobbelig. Hij wordt daar niet op aangekeken, maar krijgt de ruimte om zijn twijfels te onderzoeken. Brams familie en vrienden gaan mee in zijn proces en steunen zijn keuzes. Van idealisme is echter geen sprake. Zowel Bram als de mensen in zijn omgeving maken fouten, waar ze van kunnen en mogen leren.

De podcast begint met een gesprek tussen Bram en zijn genderpsycholoog. Maar anders dan de eerste aflevering doet vermoeden, is dit geen saai pathologisch verhaal over diagnoses en medische ingrepen. De podcast maakt Brams transitie de katalysator voor een groter verhaal over wat mannelijkheid vandaag de dag betekent. Daarmee spreekt het een breed publiek aan; niet slechts Bram als trans man, maar vele jongemannen voelen zich beklemd door radicaliserende opvattingen over mannelijkheid, die zich via sociale media verspreiden [1].

Het artistiek team van ‘Anders, namelijk’ heeft overduidelijk liefde gestoken in dit project. De trans en non-binaire makers die daarbij betrokken zijn, geven de podcast tevens een authentieke toon. Ook is er veel moeite gestoken in een immersief sounddesign van de hand van Joost de Jong.

Waar ik daarentegen niet altijd even overtuigd van was, is het scenario. ‘Show’ en ‘tell’ zijn soms uit balans, waardoor de ‘tell, tell, tell…’ de emotionele diepgang dempt. Ik denk daarbij vooral aan de speech van Bram in de laatste aflevering, die de boodschap van de podcast – ‘Fuck regels!’ – expliciet herhaalt terwijl zijn naasten hem toejuichen. Omdat Brams weg naar man zijn geen duidelijk eindpunt kent, is zijn verhaal inpakken met een strik niet de meest voor de hand liggende keuze.

Al met al een niet perfecte, maar wel zeer sympathieke toevoeging aan de nog beperkte verzameling transmasculiene verhalen van Nederlandse bodem.

Tekst: Angel Bakelaar

[1] Voor meer informatie, zie het Nederlands Jeugdinstituuthttps://www.nji.nl/kennis/radicalisering/de-impact-van-de-manosphere 

Door: o.a. Boris BaanTaal: NederlandsJaar: 2025Waar te vinden: NPO Luister en andere podcastplatformen

Credits

Branding & design Cheerleader.studio

Website development Digitmind.nl

Fotografie headers: Tengbehkamara.com