Dertig jaar lang fotografeerden Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek mensen die een bepaalde identiteit, cultuur of stijl uitdragen. Nu ligt er de final edition van het boek waarin ze hun series bijeen brachten. Met ook een serie over oudere trans vrouwen en crossdressers en jongere non-binaries.
‘De kleding die we dragen is een van de sterkste vormen van zelfexpressie en sociaaleconomische positionering.’ Dat zegt modeontwerper Demna in het fotoboek van Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek. Demna heeft met hen in Parijs eerder dit jaar (2025) samengewerkt aan de productie van de Balenciaga-series die in het boek zijn opgenomen.
Het project begon in 1994 toen Versluis en Uyttenbroek – fotograaf en stilist – voor een opdracht jeugdculturen fotografeerden. Zoals 40 gabbers met kaalgeschoren koppen. Sindsdien bouwden ze aan een monumentaal archief van hoe mensen zich kleden en identificeren. Ze doorzochten straten, clubs, cafés, kerken en winkelcentra. ‘Veldonderzoek’ in Rotterdam, hun standplaats, en overal elders op de wereld: Rio, Beijing, Florence, LA. Ze brachten zes edities uit en dit jaar kwam de ‘final edition’. Met 200 series van twaalf mensen die in een zelfde kledingstijl en pose zijn geportretteerd.
Sad Ambient Boys uit Den Haag in sweaters, Urker ouderlingen in zwarte pakken, pro-Palestina demonstranten met een keffiyeh, surfers, pin-ups, vrijwilligsters in mouwloze vesten, grannies in een beige regenjas, spijkerjasjes, backpackers, Aziatische meisjes on tour in Europa, Italiaanse cappuccio girls, oudere Marokkaanse mannen, kantoorvrouwen in printjurken, e-girls in een animestijl, sisters of love, veggies, bimbo’s, hipsters en city girls. Jong en oud, en heel veel jeugdcultuur.
In kleding- en stijlcodes toont Exactitudes wie we zijn
Hun series zijn overal op de wereld te zien geweest in musea en media. Nu bijvoorbeeld bij Fenix, museum in Rotterdam over migratie, en in Paleis het Loo, Apeldoorn, in een expositie over dresscodes. Ze inspireerden verschillende modeontwerpers en modemerken.
Naast Demna vertellen nog veertien andere mensen achterin het boek over hun ervaring. Anders dan Demna zijn zij allemaal geportretteerden in een van de series. Ze vertellen hoe ze werden gespot, aangesproken, hoe ze misschien aarzelden, hoe plezierig het was met Ari en Ellie en hoe blij ze uiteindelijk waren dat ze zich lieten fotograferen en dat ze super trots zijn op het resultaat.
Je denkt misschien dat je uniek bent, aldus Olympia Reynolds, die opgenomen is in de serie ‘Originals‘. En dat er niemand is zoals jij. Maar dat geldt voor iedereen. De naam ‘Exactitudes’ – een samentrekking van ‘exact’ en ‘attitudes’ – drukt datzelfde uit. We blijken toch allemaal onderdeel van een subcultuur met kledingcodes die nauwer luisteren dan we dachten. Vergelijkbaar in onze expressie. En zo zijn we op een of andere manier allemaal verbonden.
Dat geldt ook voor transgender mensen. Ben ik uniek of hoor ik ergens bij? Exactitudes laat zien dat beide waar kunnen zijn – je kunt deel uitmaken van een gemeenschap (met gedeelde kledingcodes, stijlen, uitdrukkingen) en toch een individu zijn binnen die groep. Dat is wat Uyttenbroek benoemde in een interview toen ze sprak over ‘United in diversity’.
Kijk vooral naar drie series: They (185, ‘radiant non-binary butterflies’), Free agents (177, the Ballroom space) en ook naar de serie ‘Femme‘ (202, crossdressers en trans vrouwen). Die serie is de laatste die ze maakten en staat daarom op de eerste bladzijde. Met ook de schrijver van dit stukje 😊.