De vriendinnen Sandra en Marlies waren elkaar dertig jaar geleden uit het oog verloren. Na al die tijd komen ze opnieuw met elkaar in contact. In hun gesprek vertelt Sandra dat zij een trans vrouw is en een transitie heeft doorgemaakt. 

Samen besluiten ze hierover een podcast te maken, met de titel ‘Zijn Wie Je Geworden Bent’. In deze podcast vertelt Sandra openhartig over haar transitieproces: hoe het begon, welke uitdagingen ze is tegengekomen en wat het haar uiteindelijk heeft gebracht.  

Wanneer Sandra erachter komt dat ze transgender is, heeft ze een gezin met kinderen en werkt ze als docent sociaal werk op de hogeschool. Ze beschrijft hoe haar gezin, vrienden en collega’s als het ware met haar mee in transitie gingen. Hoe ervoeren zij dit proces, en hoe betrok Sandra hen daarbij? 

Tot slot vertelt Sandra over hoe het nu met haar gaat en beantwoordt ze een belangrijke vraag: is ze inmiddels geworden wie ze wilde zijn? 

Wat wij ervan vinden:

‘Zijn Wie Je Geworden Bent’ is een belangrijke aanvulling op het gangbare narratief rondom trans mensen. In de media zien we vooral transgender kinderen en jongeren die op vroege leeftijd in transitie gaan. Denk bijvoorbeeld aan de documentaire Valentijn (Hetty Nietsch, 2007) of het vroegere tv-programma Hij is een Zij (KRO-NCRV, vanaf 2014). Maar wat nou als je het niet “altijd al hebt geweten”? 

Sandra, wie in 2013 op latere leeftijd in transitie ging, belicht een perspectief dat niet vaak genoeg aan bod komt. Ze biedt daarin steun en herkenning aan haar lotgenoten. De podcast is daarnaast leerzaam voor degenen die minder bekend zijn met het transitieproces. Sandra neemt de luisteraar op toegankelijke wijze mee in haar verhaal. Ze is een eerlijke, openhartige verteller die zich kwetsbaar durft op te stellen. 

In elke aflevering passeert een divers aantal thema’s de revue: van opnieuw de puberteit beleven tot de werkvloer navigeren als vrouw. Dat komt soms wat overweldigend over, omdat de structuur van de podcast vrij hak-op-de-tak is. Hierdoor eindigt de podcast abrupt, zonder duidelijk eindbeeld. Een stevigere structuur had de waardevolle inhoud van de podcast beter tot zijn recht kunnen laten komen. 

Ook blijft de podcast enigszins hangen in het binaire man-vrouwbeeld. Dit erkennen Sandra en Marlies overigens zelf. Sandra praat in eerste instantie over haar transitie van man naar vrouw als een reis van A naar B. In de laatste paar afleveringen wordt dit beeld steeds meer in twijfel getrokken, maar deze reflectieve blik wordt niet volledig doorgevoerd. Dat betekent niet dat de trans ervaring die Sandra beschrijft minder valide is, maar wel dat de podcast niet direct bij elke luisteraar zal aansluiten.  

Al met al is ‘Zijn Wie Je Geworden Bent’ een doortastende luisterervaring die inzicht biedt in de complexiteit van worden wie je graag wil zijn. Zeker het proberen waard! 

Tekst: Angel Bakelaar  

Door: Marlies van Venrooij en Sandra KlaverveldTaal: NederlandsJaar: 2023Waar te vinden: Spotify

Thema's

Biografisch Coming-out Confronterend Familie Non-fictie Trans vrouw Transgender Transitie Volwassenen Vriendschap