Trans activisten en leiders van bewegingen worden wereldwijd steeds vaker vermoord. Dat blijkt uit de Trans Murder Monitor, een overzicht van moorden op trans mensen die TGEU jaarlijks in het kader van de Transgender Gedenkdag opstelt.
De consequenties van dehumanisering
Volgens Deekshitha Ganesan, beleidsmedewerker bij TGEU, laten de cijfers een wereldwijde intensivering van geweld richting trans gemeenschappen zien, mede dankzij overheden die anti-trans narratieven legitimeren en hun mensenrechten steeds verder afbreken.
“De groei [van geweld tegen zichtbare trans activisten] laat een duidelijke poging zien om mensen die strijden voor vrijheid en gelijkwaardigheid het zwijgen op te leggen. Deze moorden zijn de meest extreme consequentie van een politiek debat dat trans personen dehumaniseert.”
Het afgelopen jaar zijn wereldwijd 281 trans en genderdiverse mensen vermoord. 14% hiervan waren activisten, een stijging ten opzichte van de 9% in 2024 en 6% in 2023.
Elise van Alphen, directeur van Transgender Netwerk, maakt zich zorgen over die trend. Ondanks dat het in Nederland niet in zo’n vergevorderd stadium is, ziet ze dat antigender- en antirechten-bewegingen ook hier steeds meer zuurstof krijgen.
“In Nederland staat een overweldigende meerderheid van de inwoners achter de rechten van trans personen. Maar toch zie je dat een aantal radicaal conservatieve bewegingen, mede dankzij financiering uit het buitenland, een stempel weten te drukken op het politieke debat. Sommige politici nemen die talking points over, waarmee ze het risico lopen dit soort geweld ook in Nederland te legitimeren.”
Sekswerkers
34% van de gerapporteerde slachtoffers waren sekswerkers. Net als voorgaande jaren zijn zij het vaakst van alle beroepsgroepen slachtoffer van dodelijk geweld. Een andere trend die zich heeft voortgezet is het grote aantal femicides: 90% van de slachtoffers waren trans vrouwen.
Van Alphen vertelt dat deze groep in Nederland ook kwetsbaar is. “Een aanzienlijk deel van de sekswerkers in Nederland zijn trans vrouwen. Vaak hebben zij een migratieachtergrond, omdat ze hier veiliger kunnen werken dan in hun land van herkomst, waar (seksueel) geweld tegen transgender sekswerkers een dagelijkse realiteit is.”
Stigma’s rond sekswerk, gecombineerd met de toch al kwetsbare positie van trans personen, zorgen volgens van Alphen ook in Nederland voor een verhoogd risico op discriminatie en geweld. Ze uit haar zorgen over mogelijke criminalisering van sekswerk, omdat slachtoffers dan minder snel bereid zijn incidenten te melden.
Transgender Gedenkdag
Op 20 november organiseren Trans United Europe en Transgender Netwerk een bijeenkomst in de Westerkerk voor Transgender Gedenkdag. Naast sprekers en optredens worden alle namen voorgelezen van de trans en non-binaire mensen die het afgelopen jaar door geweld om het leven zijn gekomen.
Alle cijfers van de Trans Murder Monitor, inclusief die van voorgaande jaren, zijn hier te vinden.