Wat wij ervan vinden:
‘Antiboy’ lijkt door zijn kleine formaat van 107 pagina’s niet bijzonder indrukwekkend, maar is een literair verhaal met grote allure. Misschien denk je bij de beschrijving ‘coming of gender’ aan een doorsnee transitienarratief, een sentimenteel en vaak uitgekauwd verhaal waarin iemand na diens coming-out eindelijk kan worden wie die ‘altijd al van binnen’ was. Dat is in dit essay niet aan de orde. Alhoewel de genderidentiteit van het hoofdpersonage de kern vormt, is deze verre van eenduidig. Antiboy’s transitie is juist getekend door twijfel en complexiteit, en staat daarmee niet op zichzelf. Zijn transitieproces wordt eerder relationeel beschouwd, onder andere in verhouding tot zijn familiegeschiedenis en seksualiteit. Dat maakt deze ‘coming of gender’ een eerlijker, gelaagd verhaal vol boeiende thematiek.
“Ik geloof niet dat er een mysterieus iemand in me wacht om ontdekt te worden. Tegelijkertijd is er sinds de diagnose dat steeds luider klinkende nee, ik wil niet alleen overleven, iets wil zich laten zien.”
‘Antiboy’ is niet slechts literair. Die benaming, die toch altijd een soort koud, elitair imago met zich meedraagt, doet Hoogenkamps schrijfkunst tekort. Hij weet met zijn poëtische stijl warmte toe te voegen aan een anderzijds confronterend en reflectief werk. Dit past ook goed in de reis die zijn personage Antiboy aflegt, die niet per se concreet, maar eerder net als poëzie gevoelsmatig en abstract is. Daarbij worden scherpe observaties gevangen in prachtige, sprekende zinnen. Een knappe balans tussen denken en voelen.
Ook interessant is de draai die het essay geeft aan het traditionele coming of age-verhaal, dat vaak een cisgender en heteronormatieve insteek heeft. De afgelopen jaren is daar al een inhaalslag op gemaakt met de popularisering van enkele coming of age-verhalen die queer personages en relaties omvatten, zoals ‘Heartstopper’ (Alice Oseman, 2019), en ‘Aristotle and Dante Discover the Secrets of the Universe’ (Benjamin Alire Sáenz, 2012). Trans en non-binaire coming of age-verhalen zijn echter nog niet zodanig doorgebroken, vooral niet wanneer we ons toespitsen op de Nederlandse literatuur. Het commerciële succes van Tobi Lakmakers’ roman ‘De geschiedenis van mijn seksualiteit’, over de lesbische Sofie die uiteindelijk besluit om “meer jongen” te worden, bracht daar in 2021 enige beweging in. Via deze opening maakt Hoogenkamps ‘coming of gender’ met een non-binair perspectief de weg verder vrij voor een grotere diversiteit aan Nederlandse trans narratieven. Hopelijk kunnen we daar meer van verwachten in de nabije toekomst.
‘Antiboy’ is een inspirerende, vlotte leeservaring. Het is een gespreksstarter, die niet alleen raakt aan trans ervaringen, maar ook aan iets universeel menselijks. Zeker de moeite waard om in één keer uit te lezen op je vrije avond en daarna te delen met je vrienden, familie, collega’s, huisdieren, etc.
Tip: Spreekt ‘Antiboy’ je aan? Luister dan ook naar ‘Antiboy: de podcast’, waarin Valentijn Hoogenkamp met zijn gasten praat over genderidentiteit en geaardheid. Zie de links hieronder voor meer informatie.
Door: Valentijn HoogenkampTaal: NederlandsEAN: 9789403174914Jaar: 2022Waar te vinden: Boekhandel
