Een illustratie van drie kinderen gekleed in witte doeken, omgeven door groene bladeren met rode accenten en zwarte vlekken. Ze zijn in verschillende poses, dansend met de doeken. De achtergrond is beige.
LezenBoek

Julián is a Mermaid

Na een bezoek aan het zwembad reist Julián met zijn abuela (grootmoeder) naar huis. In de metro ziet hij drie vrouwen, verkleed als prachtige zeemeerminnen. Zij zijn op weg naar de Coney Island Mermaid Parade, een jaarlijks evenement dat in New York wordt gehouden. Julián is betoverd door de zeemeerminnen. Hij droomt ervan om zelf een zeemeermin te worden en rond te zwemmen met de dieren in de oceaan.

Eenmaal thuis aangekomen krijgt Julián een idee. Als zijn abuela gaat douchen, verkleedt Julián zich als zeemeermin. Hij maakt een hoofdtooi van de planten van zijn abuela, doet haar lippenstift op en maakt een vissenstaart van haar gordijnen. Maar dan staat zijn abuela opeens voor hem, met een frons op haar gezicht. Ze loopt even weg, maar komt snel terug met een kralenketting die Juliáns kostuum compleet maakt. Samen gaan ze naar de Coney Island Parade, waar ze meelopen met alle andere zeemeerminnen.

Auteur en illustrator Jennifer Love won met haar prentenboek Julián is a Mermaid de Stonewall Book Award in 2019. Het verhaal is geïnspireerd door een trans vriend, die door tegenstand van zijn familie pas op 50-jarige leeftijd in transitie kon gaan. Ook de documentaire Paris is Burning uit 1990, over de ondergrondse ballroomgemeenschap in New York, was een grote inspiratie. Love vroeg zich af hoe het leven van jonge queer personen eruit zou zien als ze omarmd zouden worden door hun biologische familie.

Wat wij ervan vinden:

Julián is a Mermaid is een lief verhaal vol fantasie, geschikt voor jong en oud. De illustraties in pastelkleurige waterverf zijn het hoogtepunt van het prentenboek. Ze geven het verhaal een warm, poëtisch gevoel en brengen de straten van New York tot leven. De verwijzingen naar de Coney Island Mermaid Parade zullen niet voor alle lezers in Nederland even duidelijk zijn, maar dat stoort niet.

Belangrijker is de algemene boodschap van onvoorwaardelijke liefde en acceptatie. Julián is a Mermaid is niet expliciet een verhaal over een transgender kind. Het is een verhaal over de positieve invloed die een naaste kan hebben wanneer die een kind aanmoedigt om zichzelf te uiten. Het prentenboek brengt deze boodschap op tedere wijze en is juist daarom zo sterk.

Ik raad tevens aan het boek in de originele Amerikaanse versie te lezen, omdat in de meeste vertalingen verwijzingen naar de Afro-Latinxcultuur zijn aangepast om beter aan te sluiten bij een internationaal publiek. Zo spreken ‘Julian’ en zijn ‘Nana’ bijvoorbeeld geen Spaans in de Britse versie. Door cultureel-specifieke verwijzingen uit de tekst te halen, vervaagt mogelijk een laag van betekenis.

Anderzijds is Julián is a Mermaid vanuit BIPOC-perspectieven bekritiseerd, juist vanwege de cultureel-specifieke achtergrond van het verhaal. Dr. Laura M. Jiménez, professor in taal- en literatuuronderwijs aan Boston University, schrijft bijvoorbeeld dat Jennifer Love door haar witte, cisgender perspectief altijd als een buitenstaander naar Julián kijkt. Haar volledige argument kun je lezen in haar essay ‘Trans People Aren’t Mythical Creatures’, dat je onderaan deze pagina vindt bij de links.

In ieder geval tonen prentenboeken als Julián is a Mermaid dat jeugdliteratuur de afgelopen decennia serieuzer wordt genomen op artistiek en literair niveau. Daarbij is er ruimte voor genderdiversiteit als thema. Ik zou zeggen: vooral als je zelf gewoonlijk geen kinderboeken leest, pak er eens een op en geef het een kans.

Tekst: Angel Bakelaar

Door: Jennifer Love Taal: Engels (o.a. vertaald naar Nederlands) EAN: 978-0-7636-9045-8Jaar: 2018Waar te vinden: Boekhandel

Credits

Branding & design Cheerleader.studio

Website development Digitmind.nl

Fotografie headers: Tengbehkamara.com