“Verrek, jij was op tv. Jij bent die transgender die geen man of vrouw is, (…) rare genderkwiebus die je bent.”  

Deze negatieve reactie ontving non-binaire podcastmaker Nanoah Struik na hun deelname aan het televisieprogramma Hij is een Zij. Het woord ‘genderkwiebus’, dat grofweg ‘genderdwaas’ betekent, zette Nanoah aan het denken. Het inspireerde hen tot het maken van De Genderkwiebus Podcast, waarin hen het woord een positieve lading geeft door luisteraars iets bij te leren over gender. In de podcast verklaart Nanoah: “Ik wil de menselijkheid teruggeven aan trans personen die zichzelf elke dag moeten verantwoorden.”

Wat betekent het om transgender of cisgender te zijn? Hoe werkt het doseren van testosteron? Wat zijn neopronouns? In De Genderkwiebus Podcast beantwoordt Nanoah allerlei prangende vragen rondom genderidentiteit en -expressie. Hen wordt daarin bijgestaan door diverse gasten uit de trans en genderdiverse gemeenschap. Van genderneutraal opvoeden tot intersekse: het komt allemaal aan bod in educatieve afleveringen en persoonlijke ervaringsverhalen. Serieuze thema’s blijven niet onbesproken, maar uiteraard is er ook altijd plek voor trans joy.

De Genderkwiebus Podcast is een informatieve podcast voor en door trans personen en hun bondgenoten, en voor iedereen die bereid is meer over gender te leren. Nanoah maakte de podcast van 2020 tot 2022. Een jaar later maakte hen de podcastdocumentaire In Afrika Besta Ik Niet voor Omroep ZWART, over de kruising tussen hun Nigeriaanse roots en hun queerness. Eind maart 2026 verschijnt Nanoahs boek Benin Boi, gebaseerd op deze podcastdocumentaire, bij uitgeverij Atlas Contact.

Wat wij ervan vinden:

Wil je wegwijs worden in de wereld van gender en weet je niet waar je moet beginnen? Dan ben je bij De Genderkwiebus Podcast aan het juiste adres. De podcast is een overtuigende poging om thema’s die soms zeer persoonlijk en verwarrend zijn op een toegankelijke manier te presenteren. De educatieve afleveringen in het eerste seizoen vormen daarbij een goed startpunt. Binnen een paar minuten legt Nanoah enkele basistermen, zoals ‘transitie’ en ‘non-binair’, uit in eenvoudige taal. Dat kan bijvoorbeeld een fijn hulpmiddel zijn voor familieleden, vrienden of collega’s van trans en genderdiverse personen. Zo kunnen zij deze termen leren kennen, zonder dat de verantwoordelijkheid daarvoor automatisch bij de trans persoon komt te liggen.

In de persoonlijke ervaringsverhalen komt de kracht van de podcast echter pas volledig tot uiting. Nanoah gaat in gesprek met gasten uit verschillende hoeken van de trans en genderdiverse gemeenschap. De perspectieven die aan bod komen zijn stuk voor stuk authentiek en uiteenlopend, waardoor er in elke aflevering een frisse wind waait. Zelfs als je je al hebt verdiept in gender, zal er vast een aflevering tussen zitten die nieuwe inzichten biedt.

Zo sprong voor mij de aflevering met Ryan eruit, waarin die vertelt over diens zwangerschap als non-binaire trans persoon. Deze aflevering heeft mij bewuster gemaakt van de mogelijkheden voor trans personen met een kinderwens, maar ook van de bureaucratische valkuilen daaromheen. De vertrouwde sfeer die Nanoah als host creëert zorgt er bovendien voor dat dit soort kwetsbare en bemoedigende verhalen met wederzijds respect besproken kunnen worden.

Het enige wat jammer is, is dat de podcast – zoals vele andere coronaprojecten – na een paar seizoenen vrij abrupt eindigt. Ik hoop vurig dat De Genderkwiebus Podcast terugkeert, desnoods in een ander format. In dit verdeelde medialandschap is er nood aan authentieke educatieve programma’s over trans en queer thema’s, opdat we open blijven staan om van elkaar te leren.

Tekst: Angel Bakelaar

Thema's

Activisme BIPOC Familie Gender Intersekse Non-binair Relaties Trans man Trans vrouw Transgender Volwassenen