Na een relatief korte formatieperiode werd het nieuwe kabinet-Jetten vandaag dan echt beëdigd. Eerder deze maand presenteerden zij al hun coalitieakkoord ‘Aan de slag’. Daarin beloven ze zich in te zetten voor de “vrijheid van iedereen om zichtbaar zichzelf te zijn”. Mooie woorden, maar hoe pakt dat uit in de praktijk?
Voor het emancipatiebeleid zeggen de coalitiepartijen het Regenboog Stembusakkoord als leidraad te nemen. Met dit akkoord, dat naast de regeringspartijen ook werd ondertekend door GroenLinks-PvdA, SP, PvdD en Volt, deden de ondertekenaars een aantal belangrijke toezeggingen. Zo pleitten de partijen voor het wettelijk transitieverlof, extra inzet voor het verkorten van de lange wachtlijsten in de transzorg en een veiliger opvangbeleid voor lhbti-asielzoekers, onder meer door middel van specifieke opvanglocaties en gespecialiseerde contactpersonen. Daarnaast beloven de ondertekenende partijen de nieuwe transgenderwet opnieuw te behandelen in de Tweede Kamer.
Dit zijn ontzettend belangrijke stappen voor de emancipatie van lhbti-personen. Toch maken de partijen ook keuzes die een grote negatieve impact hebben op de bestaanszekerheid van genderdiverse mensen. Zo willen ze de vergoeding van niet-gecontracteerde zorg afschaffen. Vanwege de jarenlange wachttijden in de transzorg zijn trans personen vaker afhankelijk van niet-gecontracteerde zorgaanbieders. Wanneer de vergoeding van deze zorg wordt stopgezet, hebben trans personen nóg minder mogelijkheden om de genderbevestigende behandelingen te ontvangen die voor hen van levensbelang zijn.
Volgens ons is het onmenselijk om onder de huidige omstandigheden een dergelijke keuze te maken. We roepen het kabinet dan ook met klem op om éérst de ongekend lange wachttijden aan te pakken voor ze ook maar overwegen om in de niet-gecontracteerde zorg te gaan snijden. Eerder reikten we de politiek, zorgverzekeraars en zorgverleners hiervoor al vijf oplossingen aan. Het is nu aan het kabinet om deze op te nemen in hun beleid.
Ook de aangekondigde bezuinigingen op sociale zekerheid raken de trans gemeenschap extra hard. Dankzij de hardnekkige discriminatie waarmee trans en genderdiverse personen op de arbeidsmarkt te maken krijgen, zijn zij vaker afhankelijk van sociale verzekeringen. Het halveren van de WW-duur zou dan ook een onevenredige impact hebben op trans en non-binaire mensen.
En dat is allemaal nog uitgaande van het idee dat deze regering het coalitieakkoord in de huidige vorm überhaupt kan uitvoeren, iets wat gezien de minderheidscoalitie allesbehalve vanzelfsprekend is. Sterker nog, kleine extremistische partijen krijgen door deze samenwerking veel meer macht dan normaal. Dat zou bijvoorbeeld de behandeling van de nieuwe transgenderwet nog ingewikkelder kunnen maken.
Natuurlijk is het hoopvol dat de nieuwe regering zegt zich in te gaan zetten voor ieders vrijheid om zichzelf te zijn, zeker na de pijnlijke periode van stilstand en afbraak die het vorige kabinet met zich meebracht. Het Regenboog Stembusakkoord is een sterke basis voor het emancipatiebeleid. Bovendien hebben we met Rob Jetten voor het eerst een homoseksuele premier, een bijzonder moment voor de lhbti-gemeenschap. Maar het is ook duidelijk dat er voorlopig nog veel reden is voor scepsis. Oftewel: het is nu aan het Kabinet-Jetten om in woord én daad te laten zien dat ze echt achter onze gemeenschap staan.
Foto: Martijn Beekman